Najnowsze doniesienia z dziedziny psychiatrii-prof. Rybakowski

Autor: prof. dr hab. Janusz Rybakowski Depresja stanowi obecnie czwartą co do częstości wśród wszystkich chorób przyczynę występowania niepełnosprawności, a roku 2020 według prognoz Światowej Organizacji Zdrowia zajmować będzie drugie miejsce w tym zakresie po chorobie niedokrwiennej serca. Z tego względu zagadnienie rozpowszechnienia depresji stanowi przedmiot badań epidemiologicznych mających na celu uaktualnianie danych na ten temat. W jednym z ostatnich numerów czasopisma BMC Medicine (2011, 9, 90) ukazały się wyniki wieloośrodkowego badania wykonanego pod patronatem Światowej Organizacji Zdrowia (World Mental Heath Initiative) dotyczącego częstości występowania tzw. dużych epizodów depresji tj. epizodów depresji w przebiegu choroby afektywnej. W pracy, której pierwszym autorem jest Evelyn Bromet z uniwersytetu Stony Brook w Nowym Jorku, dokonano analizy występowania depresji w krajach o dochodach wysokich (Belgia, Francja, Niemcy, Izrael, Włochy, Japonia, Holandia, Nowa Zelandia, Hiszpania, USA), jak również o dochodach średnich i niskich (Brazylia, Kolumbia, Indie, Liban, Meksyk, Chiny, Ukraina, Afryka Południowa). Występowanie depresji określano w oparciu o kryteria DSM-IV, w bezpośredniej rozmowie, posługując się zestawem pytań zawartych w kwestionariuszu World Health Organization Composite International Diagnostic Interview. Badaniem objęto reprezentatywną populację 90 000 osób dorosłych. W badaniu wykazano, że występowanie depresji w okresie całego życia (lifetime prevalence) i w okresie ostatnich 12 miesięcy (12-month prevalence) w krajach o wysokich dochodach wynosiło odpowiednio 14,6% i 5,5%, a w krajach o dochodach średnich i niskich odpowiednio 11,1% i 5,9%, co może potwierdzać dotychczasowe dane epidemiologiczne w tym zakresie. Najniższe wskaźniki „lifetime prevalence” (< 10%) odnotowano w Indiach, Meksyku, Chinach i Południowej Afryce, a najwyższe (>18%) w Brazylii, Francji, Holandii, Nowej Zelandii i USA. Średni wiek początku choroby wynosił 25,7 lat w krajach o wysokich dochodach i 24 lata w krajach pozostałych. Upośledzenie funkcjonowania związane było głównie z ostatnio przebytym epizodem depresyjnym. Badanie potwierdziło znany fakt dwukrotnie częstszego występowania depresji u kobiet w porównaniu z mężczyznami. W krajach o wysokich dochodach częstsze występowanie depresji w okresie ostatnich 12 miesięcy dotyczyło osób w młodym wieku, podczas gdy w krajach o dochodach średnich i niskich miało miejsce u osób w wieku starszym. Najsilniejsza korelacja psychospołeczna depresji w krajach o wysokich dochodach dotyczyła separacji z partnerem, a w krajach pozostałych stanu rozwodu lub wdowieństwa. Uzyskane wyniki potwierdzają dotychczasowe dane wskazujące na występowanie depresji u znacznego odsetka populacji, zarówno w krajach o dochodach wysokich, jak i średnich i niskich oraz jej związek z czynnikami psychospołecznymi. Wskazują one na celowość dalszych badań, zwłaszcza dotyczących specyficznych czynników psychospołecznych związ