Ile odpowiedzialności przedsiębiorcy a ile lekarza za szkodę powstałą w następstwie niewłaściwego wypisania recepty na leki refundowane

Jest możliwe przyjęcie solidarnej odpowiedzialności odszkodowawczej placówki zdrowia i medyka za szkodę powstałą w następstwie niewłaściwego wypisania recepty na leki refundowane Wejściu w życie (1 stycznia 2012 r.) ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (dalej: ustawa) towarzyszy chaos. Szybka nowela Środowisko lekarskie, zobligowane do sprawdzania uprawnień pacjentów do otrzymania leku po cenie refundowanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, protestuje przeciw dodatkowym obowiązkom nałożonym na lekarzy. Sprzeciwia się też określonym w ustawie sankcjom na wypadek nieuzasadnionego przepisania osobie nieuprawnionej leku refundowanego. Wielu lekarzy albo odmawia wystawiania recept na leki po cenie refundowanej, albo stosuje na receptach pieczątki z adnotacją, że refundacja leku zależy od decyzji NFZ. Część lekarzy zdecydowała się na zastąpienie nazw handlowych leków refundowanych wskazywaniem ich składnika, który podlega refundacji. Na skutek protestu lekarzy doszło do częściowej nowelizacji ustawy. Zgodnie z nowelą, w ustawie uchylono ustęp, który przewidywał, że jeśli lekarz błędnie wypisze receptę, to będzie zobowiązany do zwrotu kwoty nienależnej refundacji wraz z odsetkami. Lekarze, którzy do chwili wejścia w życie nowych przepisów wystawili taką receptę, mają być objęci abolicją. Impas trwa Nie wszystkie środowiska lekarskie zrezygnowały z protestu "pieczątkowego". Naczelna Rada Lekarska 13 stycznia 2012 r. oświadczyła, że w ustawie nadal są zapisy, które narzucają lekarzom obowiązek odnotowywania stopnia refundacji niektórych leków. Wobec tego, brak obecnie jasnej rekomendacji NRL co do zawieszenia protestu. Jakie są prawne konsekwencje zaniechania zbadania przez lekarza uprawnień pacjenta do nabycia leku po cenie refundowanej i posłużenia się na recepcie pieczątką "refundacja do decyzji NFZ". Jakie obowiązki Zasady i warunki wykonywania zawodu lekarza określa ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Ustawa jest wobec niej legis specialis i określa krąg uprawnionych do wystawiania recepty refundowanej oraz przypadki gdy wystawienie jej jest dopuszczalne. Zgodnie z ustawą, lekarz jest uprawniony, na podstawie umowy z NFZ, do wystawiania recept refundowanych (art. 48 ustawy). Warunkiem wystawienia recepty na lek refundowany jest uprzednie sprawdzenie przez lekarza czy pacjent jest uprawniony do nabycia leku po cenie refundowanej. Obowiązujący jeszcze w chwili przygotowania niniejszego artykułu art. 48 ust. 8 ustawy nakłada na lekarza sankcje za bezpodstawne wystawienie recepty refundowanej. Dokonana 13 stycznia 2012 r., przez Sejm w trybie pilnym nowela ustawy refundacyjnej uchyla powołany przepis. Kiedy kara Tym niemniej, do momentu wejścia w życie noweli, lekarz podlega karze finansowej w przypadku wypisania recepty: nieuzasadnionej udokumentowanymi względami medycznymi; niezgodnej z uprawnieniami świadczeniobiorcy; niezgodnie ze wskazaniami w obwieszczeniach ministra zdrowia, zawierających m.in. wykaz leków refundowanych. Zgodnie z pierwotnym brzmieniem ustawy, sankcją nałożoną na lekarzy jest konieczność dokonania zwrotu NFZ przez lekarza - wystawcę recepty refundowanej - równowartości kwoty nienależnej refundacji z odsetkami liczonymi od dnia refundacji. Właśnie ten zapis wzbudził opór środowiska lekarskiego, sprzeciwiającego się biurokratyzacji usług ochrony zdrowia i wymuszających na lekarzach konieczność sprawdzania czy pacjent jest uprawniony do zakupu leku po cenie refundowanej. Lekarze, którzy nie zbadali uprawnień pacjentów od daty wejścia w życie ustawy do dnia wejścia w życie noweli z 13 stycznia 2012 r. mają być objęci abolicją. Jakie formy wykonywania zawodu Zgodnie z ustawą o działalności leczniczej, wykonywanie zawodu lekarza odbywa się w jednej z form określonych w art. 5 ustawy. Praktyczne znaczenie ma zasadniczo wykonywanie przez lekarza działalności gospodarczej w postaci indywidualnej praktyki lekarskiej, bądź też indywidualnej praktyki lekarskiej w ramach współpracy z podmiotem leczniczym (placówką służby zdrowia), na podstawie umowy. Uwaga! Przypomnę, że lekarze mogą wykonywać też grupową praktykę lekarską w formie spółki cywilnej, jawnej bądź partnerskiej. Możliwe odszkodowanie Stosowanie ustawy i powstała na tym gruncie praktyka lekarzy, posługujących się pieczątką zawierającą informację o uzależnieniu refundacji od decyzji NFZ, z punktu widzenia prawnego rodzi pytania o zakres i podstawę prawną odpowiedzialności lekarzy względem pacjentów. Jeśli przyjąć, że zachowanie lekarzy, posługujących się pieczątką, nosi cechy deliktu albo niewykonania zobowiązania to szkodą po stronie pacjenta, który nabył lek po wyższej cenie jest różnica między ceną leku nabytego po cenie nierefundowanej i ceną leku refundowanego, którego to sprzedaży po niższej cenie refundowanej odmówił pracownik apteki. Szkoda ta sprowadza się do uszczerbku majątkowego w postaci straty (damnum emergens) po stronie pacjenta. Trudno wyobrazić sobie przypadek, by tak zdefiniowana szkoda nosiła cechy utraconych korzyści (lucrum cessans). Odrębne zagadnienie to przypadek, gdy pacjent nie jest w stanie kupić leku po cenie nierefundowanej z uwagi na złą sytuację majątkową. Są leki, których nierefundowana cena wynosi kilka tysięcy złotych, zaś po uwzględnieniu sumy refundowanej taki lek pacjent może nabyć za kilkadziesiąt złotych. Można mówić o licznych wątpliwościach czy w takim przypadku lekarz może ponosić odpowiedzialność za to, że posłużył się pieczątką, aptekarz odmówił sprzedaży leku po cenie refundowanej, a pacjent nie był w stanie naby