Kardiologia - podsumowanie doniesień z listopada 2013

Autor: prof. dr hab. med. Grzegorz Opolski Zmniejszenie masy ciała jest tak skuteczne, jak ablacja żył płucnych w migotaniu przedsionków (AF)? Redukcja masy ciała połączona ze ścisłą kontrolą ciśnienia tętniczego oraz pozostałych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego zmniejsza częstość i natężenie napadów migotania przedsionków (AF) ((Abed HS, et al.Effect of Weight Reduction and Cardiometabolic Risk Factor Management on Symptom Burden and Severity in Patients With Atrial FibrillationA Randomized Clinical Trial. JAMA. 2013;310:2050). To nie pierwsze doniesienie wskazujące na istotne znaczenie kontroli i leczenia zarówno czynników ryzyka, jak i chorób układu sercowo-naczyniowego w zapobieganiu AF. Otyłość, nadciśnienie tętnicze, bezdech senny i cukrzyca traktowane są od dawna, jako niezależne czynniki ryzyka. Oczywiście niemożliwe jest oddzielenie od siebie wymienionych powyżej czynników ryzyka. Spadek masy ciała zmniejsza zaburzenia gospodarki węglowodanowej oraz objawy zespołu bezdechu sennego. W omawianym badaniu chorych z napadowym lub przetrwałym AF i nadwagą (wskaźnik masy ciała powyżej 27 kg/m) randomizowano do grupy interwencji, w której pacjenci mieli zaleconą dietę niskokaloryczną i aktywność fizyczną oraz do grupy kontrolnej. Trzeba przyznać, że Autorom badania udało się skutecznie nakłonić pacjentów z grupy interwencji do przestrzegania zaleceń. Po 15 miesiącach pacjenci z grupy interwencji ważyli o ponad 14 kg mniej, a pacjenci z grupy kontrolnej tylko 3.5 kg. To wynik niezwykły, jak na pacjentów z AF (P < .001). Opłacało się schudnąć, ponieważ po roku w 7-dniowym badaniu holterowskim ekg w grupie interwencji liczba napadów AF zmniejszyła się 6-krotnie (z ponad 3 do poniżej 1), a w grupie kontrolnej pozostała bez zmian. Łączny czas trwania AF w czasie rejestracji zmniejszył się z 1176 do 491 minut w grupie leczonej i wzrósł w grupie kontrolnej z 1394 do 1546 minut. Interesujące, że lepsza kontrola ciśnienia tętniczego i cukrzycy obserwowana w grupie interwencji została osiągnięta pomimo stosowania mniejszych dawek leków hipotensyjnych oraz insuliny w porównaniu do wartości wyjściowych. Odwrotnie w porównaniu do grupy kontrolnej, w której pacjenci wymagali zwiększenia dawek leków hipotensyjnych i insuliny. Wprawdzie badanie ma wiele ograniczeń takich jak mała liczba 150 chorych oraz otwarty charakter badania, to uzyskane wyniki są niezwykle zachęcające. Pozostaje pytanie, jak w codziennej praktyce uzyskać tak znaczące zmniejszenie masy ciała w dodatku u pacjentów z AF, arytmią, która ogranicza aktywność fizyczną. Czekamy na dalsze badania w tym wyjątkowo interesującym i ważnym temacie. Najważniejszym wydarzeniem listopada był kongres American Heart Association, który odbył się w Dallas. Krótki okres, jaki upłynął od jubileuszowego kongresu kardiologii interwencyjnej TCT w San Francisco spowodował, że uczestniczyło w nim tylko 20 tysięcy osób. Mniej uczestników i mniej premier wyników megabadań klinicznych. Niewątpliwie do najbardziej „gorących informacji”, głównie dla Amerykanów należało przedstawienie od dawna oczekiwanych wspólnych wytycznych AHA, ACC i National Heart, Lung, and Blood Institute (NHLBI), dotyczących postępowania w zaburzeniach lipidowych, oceny ryzyka sercowo-naczyniowego oraz postępowania w nadwadze i otyłości u dorosłych. Od amerykańskich zaleceń lipidowych ATP (Adult Treatment Panel) III minęła ponad dekada, a 9 lat od ich uzupełnienia (Stone NJ, et al. 2013 ACC/AHA guideline on the treatment of blood cholesterol to reduce atherosclerotic cardiovascular risk inadults: A report of the American College of Cardiology/American Heart Association. J Am Coll Cardiol 2013). Jakie są zasadnicze zmiany w porównaniu do ATP 3 oraz wytycznych europejskich? Wytyczne odchodzą od zalecania docelowych wartości LDL cholesterolu: poniżej 100 mg/dl i 70 mg/dl w zależności