"Leki zatopić na dnie oceanu, ale szkoda ryb"

Jerry Avorn. Two Centuries of Assessing Drug Risks, LINK: N Engl J Med 2012;367:193 (dostępny pełen tekst) Na łamach New England Journal of Medicine (NEJM), w ramach serii obchodów 200-lecia NEJM, ukazał się artykuł poświęcony historii zmian w ocenie ryzyka farmakoterapii. W ciągu dwóch wieków na łamach czasopisma prowadzono wiele debat poświęconych działaniom niepożądanym leków. W pierwszych, XIX wiecznych publikacjach prominentni lekarze omawiali na przykładach swoich chorych skuteczność arszeniku czy rtęci, (niejednokrotnie myląc objawy niepożądane leków z następstwami chorób). Nie wszyscy lekarze mieli wówczas poczucie sukcesu. W publikacji kończącej pierwsze stulecie czasopisma dziekan Harvard Medical School podsumował osiągnięcia farmakoterapii jednoznacznie: “ uważam, że gdyby całą “materia medica” zatopić na dnie oceanu, byłoby to lepsze dla ludzkości ale gorsze dla ryb.” Świadomość braku równowagi pomiędzy toksycznością stosowanych substancji, a hipotetycznymi korzyściami płynącymi z ich stosowania, nie była jednak wówc